De gemeenteraad keurt de vraag van de coördinator van het Strategisch Project ‘Groene Noordrand' tot inhoudelijk en financieel engagement voor indiening nieuwe projectaanvraag Strategisch Project Groene Noordrand 4.0 goed.
Artikels 40 en 41 van het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017.
/
Visum 016/2026, zoals verleend door de financieel directeur op 18 maart 2026, werd toegevoegd als bijlage.
Gunstig visum 016/2026 van Jan PLETINCKX van 18 maart 2026
Doel
Het Strategisch Project Groene Noordrand, afgekort SPGN, vraagt aan de gemeente Grimbergen om zich opnieuw, zowel inhoudelijk als financieel, te engageren voor een nieuwe projectperiode (2027–2029), zodat de gebiedsvisie verder kan worden uitgevoerd.
Situering (uitgebreide nota in BIJLAGE 4)
Het projectgebied Groene Noordrand, gelegen ten noordwesten van Vlaams-Brabant (Asse, Wemmel, Meise, Grimbergen en Vilvoorde), vormt een waardevol openruimtegebied met beekvalleien, open kouters en mooie uitzichten op Brussel. Het gebied vormt een grote open ruimtestructuur, parallel aan de R0 en grenzend aan of doorsneden door grote mobiliteitsassen en randstedelijke ontwikkelingen (R0, A12, Brabantnet, Fietssnelwegen, Parking C, Zeekanaal Brussel–Schelde, …).
Infrastructuurprojecten zoals de optimalisatie van de R0 zorgen voor grote Vlaamse investeringen in de regio. Tegelijk leggen transportinfrastructuur, woonontwikkelingen en nijverheid een grote druk op de omgeving. Deze projecten creëren echter ook kansen voor compensatiemaatregelen die de open ruimte kunnen versterken. Zo kunnen natuur- en bosgebieden beter verbonden worden en kunnen landbouw, natuur en zachte recreatie gezamenlijk worden ontwikkeld op de kouters.
Omdat de uitdagingen complex zijn, moeten ze integraal en grensoverschrijdend worden aangepakt. Onder de koepel van het Strategisch Project Groene Noordrand is een brede gebiedscoalitie gevormd. Samen werd een gedragen gebiedsvisie ontwikkeld, verankerd in o.a. het openruimtenetwerk OpenPlus, het project Meer Bos, en het GRUP R0-Noord.
Via verschillende lopende uitvoeringsprojecten (o.a. VLM-landinrichting, Groene Randprojecten, Integraal Project Maalbeek, aanleg en herstel van kleine landschapselementen) wordt gewerkt aan een robuust en beleefbaar blauw-groen netwerk, in wisselwerking met de grote infrastructuurinvesteringen.
Belangrijkste uitdagingen
Behouden en versterken van de open ruimte, met een evenwichtige invulling tussen de dragers natuur, water, landbouw en recreatie;
Het verhogen van de natuurwaarden gekoppeld aan de blauw-groene assen van de Maalbeek-, Amelvonnebeek- & Tangebeekvallei;
Opwaardering van de valleien en vrijwaren van bijkomende bebouwing;
Versterken van het blauwgroene parelsnoer van bestaande en potentieel nieuwe groengebieden in de valleien, evenals het creëren van een robuuste groenverbinding over de kouters én over/onder de R0;
Bestendigen en verduurzamen van de landbouw op de kouters;
Inzetten op een integraal waterbeheer (oa. waterbeheersing, waterkwaliteit, structuur, ecologie, erosiebestrijding, sponslandschappen, …);
Herwaarderen van cultuurhistorische erfgoed in de valleien en op de kouters (watermolens, historische hoeves, kastelen, …);
Toeristisch-recreatief en functioneel wandel- en fietsnetwerken versterken, zowel langsheen de beken als over de tussenliggende kouters van vallei tot vallei;
Een antwoord bieden op de vertuining/verpaarding van landbouw- & natuurgebied;
Slim inzetten op multifunctioneel ruimtegebruik: ‘Meer doen met minder ruimte’ in het bebouwde weefsel i.f.v. leefbaarheid & klimaatrobuustheid;
De geplande infrastructuurwerken inzetten als hefboom voor de open ruimte en zorgen voor de nodige buffering en ontsnippering van de geplande of bestaande infrastructuur (Brabantnet, Fietssnelwegen, de Ring0-optimalisatie);
…
Stand van zaken na bijna 10 jaar SPGN
Een brede gebiedscoalitie werkt aan een gedragen gebiedsvisie
De voorbije tien jaar werd, samen met alle partners, één gezamenlijke gebiedsvisie ontwikkeld die richting geeft aan alle projecten.
Van een gebiedsvisie naar een gebiedsprogramma
Omdat verschillende uitvoeringsprogramma’s elk hun eigen aanpak en tempo hebben, werd een globaal gebiedsprogramma Groene Noordrand opgesteld (Gebiedsprogramma-Groene-Noordrand.pdf) om de samenhang te bewaken. Het projectteam stemt studies, deelprogramma’s en terreinplannen op elkaar af, zodat ze maximaal op elkaar inspelen en aansluiten bij grote investeringsprojecten in de noordrand, waardoor alle projecten elkaar versterken (SP-Werf-Groene-Noordrand-Voortgangsrapport-juni-2025.pdf).
Van een gebiedsprogramma naar een gecoördineerde realisatie
De focus ligt vandaag op uitvoering: terwijl sommige delen nog studiewerk vragen, kunnen elders al concrete projecten worden gerealiseerd. Het SPGN blijft daarbij de coördinator en bruggenbouwer, die alle partners op één lijn houdt en voortdurend zoekt naar wederzijdse win-wins om de gebiedsvisie stap voor stap te realiseren.
Focus en inzichten voor de nieuwe projectaanvraag (2027–2029)
Met steun van de brede gebiedscoalitie wil het SPGN in de komende jaren de gebiedsvisie en het gebiedsprogramma verder uitrollen en nieuwe programma’s ontwikkelen binnen een veranderend Vlaams, provinciaal en gemeentelijk beleidskader. De complexiteit vereist een blijvende bovenlokale gebiedsregie.
In een nieuwe projectperiode wil SPGN verder antwoorden zoeken op en werken aan volgende uitdagingen (samengevat, detail in BIJLAGE 4):
Ontbrekende schakels in het beoogde groenblauwe netwerk;
Bovenlokale hefboomprojecten maken cruciale stap van planfase naar projectfase;
Werken aan sponslandschappen op kouters, samen met landbouwers;
Inzetten op een ‘Beleefbare Groene Noordrand’;
Verzilveren van realisaties via een duurzaam beheer;
Hefboomplekken i.f.v. ‘Bouwshift’ in verkenning, ook in de Groene Noordrand;
Complexiteit uitdagingen vraag (nog altijd) bovenlokale aanpak & samenwerking;
Verankeringsproces verderzetten.
Groene Noordrandcoalitie als uitvoerder van het beleid van de gemeente Grimbergen
Afgelopen 10 jaren werd binnen de gebiedscoalitie ‘Groene Noordrand’ én met de gemeente Grimbergen alvast heel wat bovenstaande uitdagingen opgepakt via overleg, studiewerk tot terreinrealisaties. Een verhaal dat het SPGN ook in de komende jaren verder samen met de gemeente willen schrijven. Deze samenwerking sluit nauw aan bij beleidsdoelstelling 1 van het MJP 2026–2031: “Een aangenaam, groen, veilig en gezond Grimbergen.”
Mogelijke voorbeelden:
Natuur dichterbij: nieuwe natuur-in-je-buurt-projecten begeleiden (o.a. Buurtparkje Borcht, open ruimteplekjes in Strombeek-Bever, …).
Landinrichtingsplannen: verder werk maken van de uitrol van het landinrichtingsplan Oostelijke Maalbeekvallei en de opstart van het landinrichtingsplan Groene Noordrand wordt voorbereid.
Hemelwater- en droogteplan: koppelkansen met ontharding en vergroening benutten.
Erosiebestrijding: de uitrol ervan binnen haar projectgebied versnellen door koppelkansen met uitvoeringsprojecten.
Bomenbeheerplan: koppelkansen zoeken bij uitvoeringsprojecten.
Beleidsplan Ruimte: het SPGN denkt mee vanuit de openruimtevisie.
Beleidsplan trage wegen: koppelkansen zoeken bij uitvoeringsprojecten.
Erfgoed en toerisme: Met haar programma ‘Beleefbare Groene Noordrand’, wil het Groene Noordrandteam deze ambities helpen waarmaken.
Water- en rioleringsprojecten: kansen voor meer natuurgebaseerde oplossingen verkennen voor het tijdelijk opvangen van dat regenwater, het laten infiltreren en vertraagd afvoeren.
Publieke landbouwgronden inzetten voor waterbeheer en erosieaanpak waar nuttig, en andere verkopen (met behoud van bestemming): het Groene Noordrandteam biedt ondersteuning bij dit volledige proces, van inventarisatie tot visie en uiteindelijke inzet of valorisatie. Deze gronden kunnen een belangrijke hefboom zijn voor rechtszekerheid in de landbouw, klimaatuitdagingen, duurzame landbouw en een lokale voedselstrategie. Via onder meer de ‘Lokale Blue Deal’ en bovenlokale ondersteuning zijn hiervoor bijkomende kansen beschikbaar.
Financieel voorstel
Sinds 2016 nam Regionaal Landschap Brabantse Kouters vzw via drie periodes van telkens drie jaar de rol op van trekker van het strategisch project. Naast de financiële inbreng van Vlaanderen (Departement Omgeving), zorgden ook het RLBK zelf evenals de betrokken gemeenten Asse, Wemmel, Meise, Grimbergen en Stad Vilvoorde voor de nodige cofinanciering voor de personeels- en werkingskosten van het projectteam.
Vandaag wordt gewerkt aan een nieuwe Strategische Projectaanvraag i.k.v. 17de oproep Departement Omgeving (met indienen 1 april 2026). Voor een projectteam van 1,3 VTE (i.p.v. 1,5 VTE) is een sluitende begroting opgemaakt, detail begrotingsvoorstel in BIJLAGE 4.
Ten opzichte van vorige projectperiode SPGN 3.0 wordt de jaarlijkse bijdrage voor Grimbergen: € 12.350,00 voor 2027 t.e.m. 2029 (= doorrekening gezondheidsindex).
Nieuwe en bijkomende cofinancierder: de provincie Vlaams-Brabant draagt € 20.000/jaar bij.
Als de Vlaamse subsidie niet wordt toegekend, vraagt de coalitie dat de partners samen alternatieven zoeken om de gebiedsregie toch voort te zetten.
Het RLBK vraagt met deze nota het akkoord en engagement (BIJLAGE 5) van de gemeenteraad:
Om met de gemeente Grimbergen als partner de opmaak van nieuwe strategische projectaanvraag ‘Groene Noordrand 4.0’ op te starten vanuit het Regionaal Landschap Brabantse Kouters (RLBK) en het huidige SPGN-Projectteam, met de Strategische Visie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen’ én ‘Groene Noordrand-visie & gewenste open ruimtestructuur’ & bijhorend ‘Gebiedsprogramma Groene Noordrand’ en ‘voorliggende nota’ als leidraden.
Om zich te engageren om opnieuw inhoudelijk als partner mee te stappen in ‘Groene Noordrand 4.0’, met een bestuurlijke vertegenwoordiger in de Stuurgroep en een administratieve vertegenwoordiger in de verschillende project-specifieke opvolggroepen.
Om vanuit gemeente Grimbergen opnieuw een engagement op te nemen om ook deze projectperiode een deel van de cofinanciering te voorzien van de loon- en werkingskosten van het Groene Noordrandteam voor de jaren 2027-2028-2029 en dit volgens onder weergegeven voorstel. Dit betekent voor gemeente Grimbergen een jaarlijkse bijdrage van € 12.350,00 (totaal projectperiode: € 37.050,00 (geen btw).
Gemeente Grimbergen engageert zich om bij niet-honorering van de projectaanvraag Strategisch Project samen met alle cofinancierende partners binnen deze aanvraag te bekijken hoe de voorziene financiële middelen toch kunnen ingezet worden voor een continuering van de projectcoördinatie.
Gemeente Grimbergen engageert zich om constructief bij te dragen tot het verankeringstraject - geïnitieerd door Departement Omgeving - voor de geïntegreerde gebiedswerking Groene Noordrand.
Op voorstel van het college van burgemeester en schepenen.
Het noodzakelijke budget werd reeds ingeschreven in het MJP (GBB-MIL/0349-00/6493000) en het dossier zal ter goedkeuring voorgelegd worden aan de gemeenteraad.
De uitgave bedraagt 3 x € € 12.350,00 /jaar = € 37.050,00 (geen btw) en is visumplichtig.
Artikel 1.
Kennis te nemen van de vraag van de coördinator van het Strategisch Project ‘Groene Noordrand', de heer Brecht VERMOTE, tot inhoudelijk en financieel engagement voor indiening van de nieuwe projectaanvraag Strategisch Project Groene Noordrand 4.0 en deze goed te keuren.
Art. 2.
De opdracht te geven aan de algemeen directeur en de burgemeester, dan wel hun gemachtigde plaatsvervangers, om de engagementsverklaring, toegevoegd als bijlage 5, te ondertekenen.