Rekening houdend met het regelgevend kader en in het bijzonder met het Decreet Lokaal Bestuur wenst OCMW Grimbergen het woonzorgcentrum Ter Biest te verzelfstandigen en een participatieve samenwerking aan te gaan met één of meerdere partners met als doel de dienstverlening aan ouderen te kunnen versterken en potentieel bijkomende dienstverlening aan te bieden.
Deze partners mogen geen winstoogmerk hebben.
Door te kiezen voor de oprichting van een OCMW-vereniging zal OCMW Grimbergen zelf een actieve rol kunnen blijven spelen bij de organisatie van ouderenzorg in Grimbergen en kunnen bijdragen aan voldoende en kwalitatief aanbod. OCMW Grimbergen kiest er uitdrukkelijk voor om niet over te gaan tot privatisering of tot afstoting van het WZC.
De raad voor maatschappelijk welzijn gaat akkoord voor het zoeken van één of meer partners voor de verdere uitbating van WZC Ter Biest in de verzelfstandigde entiteit.
Artikels 77 en 78 van het decreet lokaal bestuur 22 december 2017 (DLB).
OCMW’s werken vaak samen met andere OCMW’s of organisaties. Ze gaan hiervoor samenwerkingsverbanden aan. Dat kan met andere OCMW’s, andere openbare besturen (dus ook gemeenten) of met andere rechtspersonen zonder winstoogmerk.
I. Een welzijnsvereniging is een publiekrechtelijke rechtspersoon, opgericht door de OCMW-raad, voor de uitvoering van een welomschreven opdracht die tot het taakgebied van de OCMW-sector behoort. Zowel bestaande als nog te organiseren activiteiten of dienstverlening komen in aanmerking, net als interne OCMW-taken. Ten slotte kan je een welzijnsvereniging ook oprichten voor leidinggevende, staf-, expert- en managementfuncties.
De welzijnsvereniging kan je gebruiken als samenwerkingsvorm, maar ook voor verzelfstandiging met het OCMW als enige lid.
De meeste zorgbedrijven en zorgverenigingen zijn juridisch gezien een welzijnsvereniging. Een zorgbedrijf of -vereniging kan je het best omschrijven als een welzijnsvereniging die verschillende vormen van zorg samenbrengt met de bedoeling integrale zorg aan te bieden. De cliënt heeft daarbij vaak de mogelijkheid om de volledige ketting van zorg te doorlopen.
De algemene vergadering en de raad van bestuur zijn de belangrijkste organen in een welzijnsvereniging.
In principe vertegenwoordigen de OCMW-raadsleden het OCMW. De algemene vergadering kan ook onafhankelijke bestuurders aanstellen op voordracht van de raad van bestuur. Die bestuurders moeten onafhankelijk zijn ten opzichte van de leden en het dagelijks bestuur van de vereniging. Daarnaast moeten ze deskundigheid aanleveren over het algemeen bestuur van de vereniging of over de inhoudelijke materie en de beleidsvelden waarmee de vereniging bezig is. Ook kan de raad van bestuur zich laten bijstaan door deskundigen met enkel een raadgevende stem.
De statuten van een welzijnsvereniging zijn het belangrijkste en bevatten onder andere bepalingen over de benaming, de zetel, het doel, de bevoegdheden van de algemene vergadering en de raad van bestuur.
II. Een autonome verzorgingsinstelling (AV) is een publiekrechtelijke OCMW-vereniging, opgericht door de OCMW-raad, voor de uitbating van een ziekenhuis of een gedeelte van een ziekenhuis.
Een autonome verzorgingsinstelling kan je gebruiken als samenwerkingsvorm, maar ook als verzelfstandigingsvorm met het OCMW als enige lid.
De algemene vergadering en de raad van bestuur zijn de belangrijkste organen in een AV.
In principe vertegenwoordigen de OCMW-raadsleden het OCMW. In een autonome verzorgingsinstelling kan de OCMW-raad ook deskundigen aanduiden die geen lid zijn van de OCMW-raad. Dat kan voor maximaal een derde van de door het OCMW aan te wijzen stemgerechtigde bestuurders.
De algemene vergadering kan daarnaast ook onafhankelijke bestuurders aanstellen op voordracht van de raad van bestuur. Die bestuurders moeten onafhankelijk zijn ten opzichte van de leden en het dagelijks bestuur van de vereniging. Daarnaast moeten ze deskundigheid aanleveren over het algemeen bestuur van de vereniging of over de inhoudelijke materie en de beleidsvelden waarmee de vereniging bezig is. Ook kan de raad van bestuur zich laten bijstaan door deskundigen met enkel een raadgevende stem.
De statuten van een AV zijn het belangrijkste en bevatten onder andere bepalingen over de benaming, de zetel, het doel, de bevoegdheden van de algemene vergadering en de raad van bestuur.
In autonome verzorgingsinstellingen moeten de statuten ook bepalingen bevatten met enkele specifieke rechten voor het OCMW en andere openbare rechtspersonen die deelnemen. Het gaat daar over afspraken bij tekorten, en de goedkeuring van het zorgstrategisch plan en het budget.
III. Een ziekenhuisvereniging is een vereniging (van privaat recht) zonder winstoogmerk (vzw) die opgericht wordt door een OCMW om een ziekenhuis of ziekenhuisgebonden activiteiten geheel of gedeeltelijk uit te baten.
Andere mogelijke leden van zo een ziekenhuisvereniging zijn:
andere OCMW’s, gemeenten, welzijnsverenigingen, autonome verzorgingsinstellingen, andere openbare besturen, andere rechtspersonen zonder winstoogmerk, sociale ondernemingen.
OCMW-raadsleden vertegenwoordigen de OCMW’s in de algemene vergadering en in de beheersorganen van de ziekenhuisvereniging. In afwijking daarvan mag één derde van de door het OCMW aan te stellen bestuurders aangesteld worden zonder OCMW-raadslid te zijn.
IV. Een vereniging of vennootschap voor sociale dienstverlening is een vereniging (van privaat recht) zonder winstoogmerk (vzw) of sociale onderneming opgericht sociale doeleinden te vervullen, met uitzondering van de exploitatie van een ziekenhuis of een deel ervan, en ziekenhuisgebonden activiteiten.
Voorwaarden:
De rechtsvorm is een bij decreet of besluit opgelegde voorwaarde voor gehele of gedeeltelijke erkenning, vergunning of subsidiëring.
Het bereiken van een bepaalde regionale dekking of schaalgrootte is een bij decreet of besluit opgelegde voorwaarde voor de hele of gedeeltelijke erkenning, vergunning of subsidiëring, indien geen van de lokale deelgenoten afzonderlijk aan die voorwaarde voldoet.
Door het lidmaatschap kan het OCMW een nieuwe dienst aanbieden. Een nieuwe dienst is elke dienst waarvoor geen erkenning, vergunning of subsidie is verworven en die ook niet op een gestructureerde wijze aan het publiek wordt aangeboden.
OCMW-raadsleden vertegenwoordigen het OCMW in de algemene vergadering en in raad van bestuur. In afwijking daarvan mag één derde van de door het OCMW aan te stellen bestuurders aangesteld worden zonder OCMW-raadslid te zijn.
V. Een woonzorgvereniging of -vennootschap is een vereniging (van privaat recht) zonder winstoogmerk (vzw) of sociale onderneming opgericht voor woon- en zorgcentra.
Er moet minstens één private rechtspersoon zonder winstoogmerk of een erkende sociale onderneming lid zijn. Daarnaast kunnen ook deelnemen:
andere OCMW’s, gemeenten, welzijnsverenigingen, autonome verzorgingsinstellingen, andere openbare besturen.
OCMW-raadsleden vertegenwoordigen de OCMW’s in de algemene vergadering en in raad van bestuur. In afwijking daarvan mag één derde van de door het OCMW aan te stellen bestuurders aangesteld worden zonder OCMW-raadslid te zijn.
/
OCMW Grimbergen exploiteert een woonzorgcentrum: WZC Ter Biest. Ter Biest is een warm thuis voor valide en zorgbehoevende personen vanaf 65 jaar. Daartoe beschikt WZC Ter Biest over 75 erkende woongelegenheden. Daarnaast beschikt WZC Ter Biest over drie plaatsen kortverblijf voor thuiswonende bejaarden. WZC Ter Biest telt (oktober 2025) 77 personeelsleden (in hoofde).
De laatste jaren blijkt het voor OCMW Grimbergen moeilijk om op een financieel verantwoorde wijze WZC Ter Biest nog verder alleen uit te baten. Daarom wenst OCMW Grimbergen op zoek te gaan naar één of meerdere geschikte partners die kwaliteit garanderen en die ervoor zorgen dat het huidige kwaliteitsvolle aanbod behouden blijft en waar mogelijk nog verder versterkt wordt.
De gemeente engageert zich om een versterkt flankerend beleid uit te bouwen dat rekening houdt met de verschillende maatschappelijke uitdagingen en opportuniteiten. Er zal daarbij blijvende aandacht zijn voor capaciteit, betaalbaarheid, kwaliteit en personeel.
OCMW Grimbergen vindt het belangrijk een rol te blijven spelen in het ouderenbeleid en actief mee te helpen voor een voldoende aanbod van zorg voor ouderen in Grimbergen via een realistisch en toekomstgericht beleid.
I. ALGEMEEN
De demografische evolutie zal een zodanige grote impact hebben, waardoor gewoon "hetzelfde aanbod op dezelfde manier blijven verder doen", niet duurzaam is.
"Tegen 2050 zal de groep 85-plussers meer dan verdubbeld zijn ten opzichte van 2024. Tegelijk met het toenemend aantal ouderen, daalt het aantal werkenden. Er zullen proportioneel minder actieven zijn om de pensioenuitgaven en de stijgende zorgkosten te dragen, én de zorg te leveren voor de ouderen in de samenleving. De demografische veranderingen zullen een enorme impact hebben op alle beleidsdomeinen, en, niet in het minst, op de gezondheids- en welzijnszorg. Wanneer er in de samenleving veel meer mensen op hogere leeftijd zijn, dan zal de vraag naar zorg en ondersteuning exponentieel stijgen. Veruit de meeste zorg hebben we nodig tijdens onze laatste levensjaren. De zorgvraag zal toenemen in alle segmenten en echelons van de zorg: informele zorg, eerste lijn, thuiszorg, ziekenhuiszorg, residentiële ouderenzorg, geestelijke gezondheidzorg… Trekken we ons zorgsysteem in zijn huidige vorm door, dan is het risico op een “zorginfarct” behoorlijk hoog. We hebben dus nood aan een systeemshift in de komende jaren om onze zorg te heroriënteren en “houdbaarder” te maken. Alle overheden en zorgaanbieders zullen moeten samenwerken om met de beschikbare capaciteit aan mensen en middelen toch zoveel mogelijk kwaliteitsvolle zorg te leveren in een zorgsysteem dat breed toegankelijk blijft. Ook de lokale besturen kunnen hierin een sleutelrol spelen.
"Die benadering vergt een veel breder en domeinoverschrijdend beleid dan enkel de zorg. Onderwijs, huisvesting, mobiliteit, ruimtelijke ordening, voeding… Gezondheid wordt zo een breed gedragen collectieve verantwoordelijkheid. Mensen gezond houden staat centraal."
"Om de professionele zorg te ontlasten zullen we als gemeenschap een bredere zorgrol moeten nemen. Sensibilisering en campagnes moeten helpen om een systeemshift te maken waarbij informele en buurtgerichte zorg een grotere rol spelen."
(uit Memorandum lokale verkiezingen 2024 Zorgnet Icuro)
II. SPECIFIEK
De uitdagingen in de zorgsector zijn groot en vergen een andere aanpak.
OCMW Grimbergen dient zich dan ook op zodanige wijze te organiseren zodat het anticipeert op de toenemende en wijzigende zorgvraag en is van oordeel dat een samenwerking met één of meer partners zich daarvoor opdringt.
De schaalgrootte van WZC Ter Biest is immers te klein om op een kostenefficiënte wijze kwalitatief een woonzorgcentrum uit te baten. Om op een rendabele wijze een woonzorgcentrum uit te baten is een vergroting van het huidige aanbod noodzakelijk. Hoewel OCMW Grimbergen bereid is en blijft om te investeren in ouderenzorg, moet dat in een redelijke verhouding staan tot het resultaat.
Elke euro kan maar één keer worden uitgegeven: financiële steun voor WZC Ter Biest kan niet besteed worden aan andere initiatieven in sociaal beleid in Grimbergen. Als de mogelijkheid bestaat om goede kwaliteit van zorg te kunnen bieden op een kostenefficiëntere wijze, dan moet OCMW Grimbergen die kans grijpen.
De schaalgrootte van WZC Ter Biest maakt het moeilijk om afwezigheden van personeelsleden vlot op te vangen: de beschikbare personeelspool voor een relatief klein woonzorgcentrum is nu eenmaal beperkter dan in een groter geheel. Bovendien daalt op termijn in de maatschappij het aantal werkenden, zodat een andere grotere werkorganisatie zich zal opdringen.
Ook dienen alle facilitaire taken vervuld te worden voor een beperkt aantal bewoners, wat minder efficiënt is dan in een groter geheel van woon- zorg. Het ontwikkelen van een doelgericht en aantrekkelijk personeelsbeleid dat rekening houdt met de specifieke noden van een woonzorgcentrum vormt binnen de geïntegreerde organisatie van OCMW en gemeente Grimbergen een complexe opgave. De werking is immers onderworpen aan een afwijkend wettelijk kader, kent een continue dienstverlening en wordt geconfronteerd met administratieve en juridische procedures die niet steeds coherent zijn afgestemd op deze context.
De organisatie van ouderenzorg vereist meer en meer know-how van de specifieke regelgeving, processen en innovatie in de sector. Het is niet evident om dat sterk groeiend takenpakket binnen OCMW Grimbergen (zeker nu het OCMW decretaal in gekanteld werd in het grotere geheel van de gemeente) zomaar erbij te nemen voor de uitbating van een woonzorgcentrum van een beperkte omvang.
Bovendien speelt het lokaal bestuur per definitie een dubbele rol door zelf een eigen woonzorgcentrum uit te baten. Een lokaal bestuur wordt echter geacht, vanuit de overheid, een regierol op te nemen in het lokale zorgbeleid. Dat kan mogelijk moeilijk te combineren zijn met de rol van actor wanneer het OCMW ook zelf een woonzorgcentrum uitbaat.
Het OCMW en de gemeente zullen een domeinoverschrijdend en breder beleid moeten voeren i.p.v. zelf gewoon een (kleine) actor te zijn.
Teneinde sterker te staan om toekomstige uitdagingen zoals de vergrijzing en de gewijzigde noden/verwachtingen van de volgende generatie bewoners het hoofd te bieden, wenst OCMW Grimbergen op zoek te gaan naar professionele partners en daartoe de woonzorgactiviteiten onder te brengen in een aparte rechtspersoon. OCMW Grimbergen oordeelt dat een dergelijke verzelfstandiging en samenwerking verschillende voordelen zou hebben.
Een toename van de schaalgrootte heeft een aantal financiële voordelen. In de regel kan er kostenefficiënter gewerkt worden. De facilitaire taken kunnen gebundeld worden en efficiënter uitgevoerd worden. De overeenkomsten met leveranciers kunnen vaak aan interessantere prijzen gesloten worden. Het lokaal bestuur streeft ernaar dat dezelfde kwaliteit van zorg kostenefficiënter kan worden aangeboden door de vergroting van de schaalgrootte.
Door de woonzorgactiviteiten onder te brengen in een verzelfstandigde entiteit kan er actief een performanter personeelsbeleid gevoerd worden specifiek gericht op de uitbating van woonzorgcentra.
De verzelfstandigde entiteit zal zich volledig kunnen focussen op de organisatie van ouderenzorg en daar een bredere en innovatievere expertise in kunnen opbouwen. Dit geldt ook voor de organen van de verzelfstandigde entiteit. Dat is nu binnen OCMW Grimbergen uiteraard niet het geval. OCMW Grimbergen zal zich op zijn beurt dan weer kunnen focussen op andere sociale kerntaken.
Een grotere organisatie mét specifieke focus op woonzorg en bredere expertise heeft meer slagkracht om de toekomstige uitdagingen in de ouderenzorg in te schatten en aan te pakken.
Door te kiezen voor de oprichting van een OCMW-vereniging zal OCMW Grimbergen zelf een actieve rol kunnen blijven spelen bij de organisatie van ouderenzorg in Grimbergen en kunnen bijdragen aan de na te streven garantie van voldoende en kwalitatief aanbod.
OCMW Grimbergen kiest er uitdrukkelijk voor om niet over te gaan tot privatisering of tot afstoting van het WZC.
OCMW Grimbergen wil integendeel vanuit de publieke sector een aanbod blijven verzekeren waarin kwalitatieve zorg centraal staat zonder dat winst een doelstelling op zich wordt, maar waarin de kwaliteit van zorg wel op een rendabele wijze wordt aangeboden. Door vertegenwoordiging in de organen van de OCMW-vereniging blijft OCMW Grimbergen een belangrijke stem houden in de uitbating van het betrokken woonzorgcentrum Ter Biest.
OCMW Grimbergen wenst tegelijkertijd ook te onderzoeken of het mogelijk is om eventueel bijkomende diensten aan te bieden door een samenwerking aan te gaan met één of meerdere partners.
Rekening houdend met het regelgevend kader en in het bijzonder met het Decreet Lokaal Bestuur wenst OCMW Grimbergen het woonzorgcentrum Ter Biest te verzelfstandigen en een participatieve samenwerking aan te gaan met één of meerdere partners met als doel de dienstverlening aan ouderen te kunnen versterken en potentieel bijkomende dienstverlening aan te bieden. Deze partners mogen geen winstoogmerk hebben.
De intentie van OCMW Grimbergen is dan ook om het eigen woonzorgcentrum onder te brengen in een verzelfstandigde entiteit met één of meer partners. De verzelfstandigde entiteit zal de vorm aannemen van een OCMW-vereniging. Daartoe is OCMW Grimbergen op zoek naar één of meer partners met minstens een eigen woonzorgcentrum die geïnteresseerd is/zijn om een dergelijke samenwerking aan te gaan.
Voor het debat en de argumentatie van de stemmingen, wordt verwezen naar het zittingsverslag.
| Indicatieve tijdslijn (streefdata, aanpasbaar i.f.v. realiteit) START DECEMBER 2025
|
Artikel 1.
Akkoord te gaan tot verzelfstandiging van WZC Ter Biest in de vorm van een nader te bepalen OCMW-vereniging.
Art. 2.
Akkoord te gaan tot het zoeken van één of meer partners voor de verdere uitbating van WZC Ter Biest in de verzelfstandigde entiteit.
Art. 3.
De projectfiche voor de verzelfstandiging en samenwerking WZC Ter Biest en de oproep voor geïnteresseerden, als bijlagen gevoegd, goed te keuren.
Art. 4.
Het vast bureau te mandateren om in uitvoering van de projectfiche: