Artikel 41 van het decreet lokaal bestuur van 22 december 2017 (DLB):
De volgende bevoegdheden kunnen niet aan het college van burgemeester en schepenen worden toevertrouwd:
22° de aan de gemeenteraad toegewezen bevoegdheden, vermeld in deel 3, titel 3 (deelname in rechtspersonen en samenwerking).
Europese en nationale regelgeving inzake Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB).
Altmark-jurisprudentie (HvJ-EG, zaak C-280/00).
Afwegingskader subsidie – overheidsopdracht (Agentschap Binnenlands Bestuur).
Besluit van de gemeenteraad van 18 december 2019 over de goedkeuring van de verderzetting van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de provincie Vlaams-Brabant, de gemeenten en vzw Pro Natura (heden vzw KiemKracht) in het kader van een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) nl. de deelname van de gemeente aan het project ‘Intergemeentelijke Natuur- & Landschapsploegen’ voor de periode 2020-2025 = deelname met 4 VTE's (BIJLAGE 1).
Besluit van de gemeenteraad van 25 januari 2024 over de goedkeuring van de toevoeging van 1 extra VTE voor deelname aan de Intergemeentelijke Natuur- en Landschapsploegen vanaf 1 januari 2024 (BIJLAGE 2).
De documenten ontvangen op 1 oktober 2025 vanwege Kim DE COCK, coördinator INL, nl.:
oude samenwerkingsovereenkomst 2020-2025 met notities (BIJLAGE 6);
nieuwe samenwerkingsovereenkomst 2026-2031 met notities (BIJLAGE 7) en zonder notities (BIJLAGE 8).
Juridische onderbouwing DAEB belang:
'De uitzondering van Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) op de wetgeving overheidsopdrachten is niet expliciet opgenomen als een algemene uitzondering in de Belgische wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten, maar wordt juridisch onderbouwd via Europese rechtspraak en staatssteunregels, met name het Altmark-arrest van het Hof van Justitie van de EU.
Volgens de EU-wetgeving (art. 106 VWEU) en de Belgische Aanbestedingswet 2012 mag een overheid een onderneming compenseren voor het uitvoeren van een DAEB zonder dat dit automatisch als staatssteun geldt, mits voldaan wordt aan de Altmark-criteria:
Visum 003/2026, zoals verleend door de financieel directeur op 16 januari 2026, werd toegevoegd als bijlage.
Gunstig visum 003/2026 van Jan PLETINCKX van 16 januari 2026
Aanleiding en doel
Kiemkracht vzw stelt een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor met de gemeente Grimbergen, in het kader van een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) voor de organisatie van de Intergemeentelijke Natuur- en Landschapsploegen (INL-ploegen).
De huidige overeenkomst liep af op 31 december 2025.
De nieuwe overeenkomst omvat de periode van 1 januari 2026 tot 31 december 2031 en regelt onder meer de duur, rollen en taakverdeling, uitvoering van acties, financiële compensatieregeling, communicatierichtlijnen en geschillenregeling.
De gemeente Grimbergen voorzag in het verleden de inzet van vijf voltijdsequivalenten (VTE) binnen de INL-ploegen, echter vanaf 2026 wenst de gemeente in te zetten op zes voltijdsequivalenten zodat de uitvoering van alle natuur- en landschapswerken, gezien de stijgende werklast en de vele nieuwe natuur(inrichtings)projecten, en de continuïteit van deze maatschappelijk waardevolle dienstverlening verzekerd blijft.
Juridische en beleidsmatige motivering
Discretionaire bevoegdheid en DAEB-karakter
Volgens de Europese regelgeving beschikt elke overheid – dus ook een lokaal bestuur – over een discretionaire bevoegdheid om een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) in het leven te roepen.
Het betreft activiteiten die economisch van aard zijn, maar die een duidelijk maatschappelijk belang dienen dat zonder overheidsingrijpen niet of onvoldoende door de markt zou worden opgenomen.
Het lokaal bestuur kan aldus beslissen dat de activiteiten van Kiemkracht vzw onder de DAEB-regeling vallen.
Het Agentschap Binnenlands Bestuur ontwikkelde hiervoor een afwegingskader subsidie – overheidsopdracht, waarin wordt bepaald dat een overheid kan kiezen voor een subsidie in de vorm van een DAEB wanneer de activiteit hoofdzakelijk vanuit een maatschappelijke doelstelling wordt georganiseerd.
De werking van Kiemkracht voldoet aan deze criteria, aangezien zij via de INL-ploegen sociaal kwetsbare doelgroepen inschakelt voor maatschappelijk onrendabel natuur- en landschapsbeheer.
Altmark-arrest en controle op compensatie
Het Altmark-arrest (HvJ-EG, zaak C-280/00) verduidelijkt dat er bij een DAEB geen sprake mag zijn van overcompensatie. Dit kan worden vermeden door:
een transparante en vooraf bepaalde berekeningsmethode;
controle door een onafhankelijke externe instantie;
een vergoeding die niet hoger is dan de kosten voor het uitvoeren van de dienst, vermeerderd met een redelijke winst.
Deze principes zijn integraal opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst met Kiemkracht vzw, toegevoegd in BIJLAGE 8.
De financiële berekeningswijze is duidelijk omschreven, en de controle op compensatie gebeurt via een onafhankelijke revisor.
De juridische onderbouwing van deze regeling werd eerder uitgewerkt door de Provincie Vlaams-Brabant samen met een gespecialiseerd advocatenkantoor en wordt ongewijzigd overgenomen in de huidige overeenkomst.
Op basis van deze overwegingen is het juridisch en beleidsmatig verdedigbaar en wenselijk om de samenwerking met Kiemkracht onder te brengen binnen het DAEB-kader in plaats van via een klassieke overheidsopdracht.
Beleidsmatige context en maatschappelijke relevantie
De INL-ploegen vervullen een dubbele maatschappelijke opdracht:
Ecologisch – zij dragen concreet bij aan de uitvoering van het lokale biodiversiteits- en klimaatbeleid via natuur- en landschapsbeheer op het terrein;
Sociaal-economisch – zij creëren duurzame tewerkstelling voor werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die worden begeleid richting reguliere tewerkstelling.
De gemeente Grimbergen maakte in het verleden reeds dankbaar gebruik van deze samenwerking voor talrijke projecten in het kader van natuurontwikkeling en biodiversiteit.
Kiemkracht vzw staat garant voor een kwalitatieve uitvoering door deskundige medewerkers, ondersteund door terreinbegeleiders en regiomanagers.
De inzet van 6 VTE (6 x 1.450 = 8.700 werkuren) is noodzakelijk gelet op het groeiende groen- en natuurpatrimonium van de gemeente Grimbergen.
De samenwerkingsovereenkomst voorziet bovendien bijkomende engagementen op het vlak van coördinatie, personeelsbegeleiding, communicatie en projectontwikkeling.
Op voorstel van het college van burgemeester en schepenen.
Voor het debat en de argumentatie van de stemmingen, wordt verwezen naar het zittingsverslag.
De gemeente Grimbergen neemt voor de periode 2026–2031 deel met 6 VTE (8.700 werkuren), aan een kostprijs van € 40.983,00 (excl. btw) per VTE of 49.589,43 euro (incl. btw) voor 2026, in totaal € 297.536,58 incl. btw.
Het budget voor dit project is voorzien op JBR GBB-GROEN/0349-00/6131010.
Het jaarlijkse contractbedrag wordt geïndexeerd overeenkomstig de evolutie van de consumptieprijsindex van oktober van het voorgaande jaar, volgens onderstaande formule:
Nieuw contractbedrag jaar N = basiscontractbedrag × (index oktober (N–1) / index oktober 2025)
De loonkosten voor deze samenwerking zijn voorzien in het meerjarenplan 2026–2031.
Artikel 1.
De samenwerkingsovereenkomst tussen Kiemkracht vzw en de gemeente Grimbergen, betreffende een Dienst van Algemeen Economisch Belang, nl. organisatie van de Intergemeentelijke Natuur- en Landschapsploegen (INL-ploegen) voor deelname met 6 VTE, waarvan de tekst integraal deel uitmaakt van dit besluit, goed te keuren.
De overeenkomst loopt, met terugwerkende kracht, van 1 januari 2026 toem. 31 december 2031.
Art. 2.
Deel te nemen aan de Intergemeentelijke Natuur- en Landschapsploegen 2026–2031 met 6 VTE (8.700 werkuren), tegen een bijdrage van € 40.983,00 (excl. btw) of 49.589,43 euro (incl. btw) per VTE, voor 2026 in totaal € 297.536,58 incl. btw, geïndexeerd volgens de in de overeenkomst opgenomen formule.
Art. 3.
Het college van burgemeester en schepenen te belasten met de uitvoering van dit besluit en met het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst.