De gemeenteraad brengt een negatief advies uit over de jaarrekening 2025 vastgesteld door de kerkraad Sint-Amandus (Strombeek).
De dienst Financiën maakt een exemplaar van deze beslissing over aan de gouverneur van de provincie Vlaams-Brabant.
Decreet lokaal bestuur van 22 december 2017 (DLB):
De volgende bevoegdheden kunnen niet aan het college van burgemeester en schepenen worden toevertrouwd:
9° beslissingen die een wet, een decreet of een uitvoeringsbesluit uitdrukkelijk aan de gemeenteraad voorbehoudt.
Decreet van 7 mei 2004 betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten, artikel 55.
Besluit Vlaamse Regering van 13 oktober 2006 over het algemeen reglement op de boekhouding van de besturen van de eredienst.
Ministerieel besluit van 27 november 2006 modellen boekhouding besturen van de eredienst.
Omzendbrief BB 2013/01 van 1 maart 2013 betreffende de boekhouding van de besturen van de eredienst.
De rekening 2025 van de kerkraad Sint-Amandus (Strombeek), vastgesteld op 26 januari 2026 en bij de gemeente door het centraal kerkbestuur ingediend op 9 juni 2026 via de software van Religio (bijlage 1).
Besluit van het college van burgemeester en schepenen van 15 juni 2026 aangaande de principiële goedkeuring rond het negatief advies op de jaarrekening 2025 van de kerkraad Sint-Amandus (Strombeek) (dossierstuk 22).
/
Er werd voor 2025 aan dit kerkbestuur een gemeentelijke exploitatietoelage uitbetaald van 46.680,72 euro.
Er werd voor 2025 aan dit kerkbestuur geen gemeentelijke investeringstoelage uitbetaald.
Het resultaat van de exploitatie vertoont een financieel overschot van 3.159,17 euro.
Het resultaat van de investeringen vertoont een financieel tekort van 3.012,90 euro. Dit als gevolg van het niet meer tijdig kunnen uitbetalen van de gemeentelijke investeringstoelagen in 2025. Deze betalingen werden uitgevoerd in 2026.
De jaarrekening bestaat uit twee onderdelen:
De FINANCIËLE NOTA is het eigenlijke jaarrekeningrapport conform het model opgelegd door de overheid. Naast enkele overzichtstabellen wordt hierin het volledige detail van de rekeningen opgenomen met daarnaast het budget (zoals eventueel gewijzigd) als toetssteen (bijlage 1).
De TOELICHTING omvat een reeks documenten en kan door de penningmeester naar believen worden uitgebreid. Verplicht zijn volgende stukken:
de kastoestand; dit is het rapport waaruit de eindsaldi van de werkingsrekeningen (inclusief een eventuele fysieke kas) op 31 december 2025 moet blijken (dossierstuk 1);
de geactualiseerde inventaris; deze inventaris bevat o.a. een overzicht van: de beschikbare gelden op de werkingsrekeningen/patrimoniumrekeningen/stichtingen/reservefondsen, de bezittingen/rechten/verplichtingen, de investeringsprojecten en een lijst van de openstaande schulden en vorderingen (dossierstuk 2);
de staat van het vermogen. Dit document biedt een samenvattend overzicht van alle gewaardeerde elementen uit de inventaris (dossierstuk 3);
overzicht van de interne kredietaanpassingen (dossierstuk 4);
de geactualiseerde investeringsfiches (dossierstuk 5);
kopieën van de laatste uittreksels van 2025 van elke werkingsrekening ter bewijsvoering van de kastoestand (dossierstukken 6 & 7);
de gehanteerde waarderingsregels (alle aankopen vanaf 1 januari 2007 worden gewaardeerd). Voor onroerende goederen worden de ligging, het kadastraal inkomen, eventuele erop rustende lasten en de (periodieke) opbrengsten aangegeven -> geen;
de verdeelsleutels (zoals uitdrukkelijk gemotiveerd in de strategische nota van het meerjarenplan en toegevoegd aan de beleidsnota van het budget) -> geen.
aanvullende nota bij de jaarrekening 2025; hier kunnen bijvoorbeeld het exploitatie- en investeringsresultaat alsook budgetoverschrijdingen geduid worden (dossierstuk 8).
Volgende bijlagen werden tevens toegevoegd:
bankrekeninguittreksels van de patrimoniumrekeningen (dossierstukken 9, 10, 11, 12 & 13).
Bij het doornemen van het ontwerp van deze rekening werden alle stavingstukken (facturen, onkostennota’s) getoetst aan het overzicht van de bankrekeninguittreksels.
De eindsaldi van de werkingsrekeningen op 31 december 2025 zoals opgenomen in de kastoestand stemmen overeen met de saldi van de werkingsrekeningen zoals gestaafd in de bijgevoegde rekeninguittreksels.
Om de controle zo zorgvuldig mogelijk te kunnen uitvoeren, wordt aan het kerkbestuur steeds gevraagd de notulen van de vergaderingen van de kerkraad duidelijk leesbaar en zo volledig als mogelijk op te stellen, voornamelijk wat de wet op de overheidsopdrachten betreft.
Motivering negatief advies
Er wordt voorgesteld om de rekening 2025 alsnog negatief te adviseren en dit omwille van onderstaande argumenten.
A. Historiek
1. Besluit van gemeenteraad van 22 mei 2025 bij rekening 2024
Op 22 mei 2025 verleende de gemeenteraad een positief advies onder voorwaarden bij de rekening 2024 van de kerkfabriek Sint-Amandus (Strombeek) (dossierstuk 14). In de rekening 2024 werden immers verschillende facturen opgenomen m.b.t. de pastorij die ook gedeeltelijk betrekking hadden op het woonstgedeelte van de inwonende bedienaar van de eredienst.
Er werd dan ook een gunstig advies verleend bij de rekening 2024 "onder voorwaarde dat de hieronder vermelde uitgaven m.b.t. de pastorij (gedeeltelijk) teruggevorderd worden bij de inwonende deken alsook om deze ontvangsten mee op te nemen in het eerstvolgende budget:
factuur t.b.v. 463,78 euro: plaatsing LED-lampen;
factuur t.b.v. 2.436,71 euro: reinigen gordijnen;
factuur t.b.v. 1.652,86 euro: poetsen ramen;
factuur t.b.v. 544,50 euro: reinigen dakgoten en snoei overhangende takken;
factuur t.b.v. 2.268,75 euro: groenonderhoud tuin pastorij;
factuur t.b.v. 421,14 euro: onderhoud brandblussers;
nutskosten t.b.v. 1.348,63 euro."
De kerkfabriek werd eveneens gevraagd om bovenvermelde uitgaven terug te vorderen bij de inwonende deken volgens de hierna vermelde verdeelsleutel. De nutskosten ten bedrage van 1.348,63 euro dienden volledig terugbetaald te worden aangezien het hier het rekenfout betrof in de afrekening van de nutskosten voor 2023 (dossierstuk 15).
Verdeelsleutel opgenomen in gemeenteraadsbesluit van 22 mei 2025
"Wat betreft huur- of gebruikerskosten die toewijsbaar zijn aan hetzij het administratieve gedeelte, hetzij het woongedeelte (zoals bijvoorbeeld schilderwerken, reinigen gordijnen, onderhoud installaties enz). Deze worden voor het administratieve gedeelte gedragen door de kerkfabriek(/gemeente) en voor het woongedeelte gedragen door de huurder/bewoner.
Wat betreft de gebruikerskosten die betrekking hebben op gemeenschappelijke infrastructuur (bijv. kosten nutsvoorzieningen, onderhoud installaties voor zover niet toewijsbaar enz). Deze kosten worden gedragen volgens de verdeelsleutel waarbij 40% gedragen wordt door de kerkfabriek(/gemeente) en 60% gedragen wordt door de huurder/bewoner.
Onderhoudskosten die betrekking hebben op de buitenstructuur van de pastorij, inclusief het groenonderhoud van de tuin van de pastorij, worden gedragen volgens de verdeelsleutel waarbij 40% gedragen wordt door de kerkfabriek(/gemeente) en 60% gedragen wordt door de huurder/bewoner."
Bovenstaande verdeelsleutel werd in het gemeenteraadsbesluit van 22 mei 2025 opgenomen aangezien er op dat moment reeds dezelfde verdeelsleutel werd toegepast voor de verdeling van de energiekosten (elektriciteit en water) van de pastorij (dossierstuk 16).
2. Klacht van 30 juni 2025 van kerkfabriek tegen besluit van gemeenteraad en besluit van de gouverneur van 27 oktober 2025 inzake de rekening 2024
Bij brief van 30 juni 2025 deelde de kerkfabriek Sint-Amandus de gouverneur mee niet akkoord te gaan met het besluit en de opgelegde voorwaarden van de gemeenteraad van 22 mei 2025.
"De kerkfabriek geeft aan dat de facturen waarvan sprake betrekking hebben op het onderhoud van het gebouw, eigendom van de kerkfabriek waarbij door de aard ervan de kosten ten laste vallen van de kerkfabriek. Slechts één factuur heeft volgens de kerkfabriek betrekking op het verbruik van nutsvoorzieningen, terwijl de betrokken dienaar teveel zou hebben betaald in periodes van zeer dure energie in 2023. De kerkfabriek haalt bovendien aan dat deze facturen werden goedgekeurd door de kerkraad en dat de gemeente nooit enige opmerking hierover heeft gemaakt."
Op 27 oktober 2025 keurde de gouverneur de rekening 2024 van de kerkfabriek Sint-Amandus (Strombeek) goed (dossierstuk 17).
De gouverneur deed evenwel geen uitspraak te gronde over de voorwaarden die werden opgelegd door de gemeenteraad bij besluit van 22 mei 2025.
"Uit de stand van de financiële rekeningen op 31 december 2024 blijkt dat het boekjaar 2024 werd afgesloten met een batig saldo van 503,44 euro. Het saldo van de rekening over het boekjaar 2024 is daarmee in overeenstemming. Op basis hiervan is er geen reden om de jaarrekening 2024 van de kerkfabriek Sint-Amandus niet goed te keuren. De kerkfabrieken voeren immers een kasboekhouding, wat impliceert dat de ontvangsten en uitgaven pas op het moment van respectievelijk de inning en de betaling geboekt. Aangezien er overeenstemming is tussen de cijfers van de jaarrekening en de stand van de financiële rekeningen is er geen reden om de jaarrekening 2024 niet goed te keuren.
De gemeente moet - met toepassing van artikel 52/1 van het Eredienstendecreet - de bedienaar van een eredienstbestuur een pastorie ter beschikking stellen, of, als er geen pastorie is, een woning of een woonstvergoeding. Er is evenwel geen exhaustieve lijst voorhanden van kosten die moeten gedragen worden door de gemeente, dan wel door de bedienaar die de pastorie bewoont of door de kerkfabriek. Dit hangt samen met het eigenaarschap van het gebouw, het gebruik ervan en de gemeentelijke verplichtingen ten aanzien van de kerkfabriek en de bedienaar van de eredienst. Omdat er geen duidelijk zicht is over deze feitelijke situatie kan in het kader van het administratief toezicht in het voorliggend dossier geen uitspraak worden gedaan.
Met toepassing van artikel 33 en artikel 33/1 van het Eredienstendecreet wordt het noodzakelijk geacht om in het overleg tussen de afvaardiging van het centraal kerkbestuur (of van de kerkraad) en de afvaardiging van het college van burgemeester en schepenen dat ten minste tweemaal per jaar plaatsvindt, afspraken te maken welke partij welke kosten zal dragen en welke verdeelsleutel zal gehanteerd worden voor kosten die betrekking hebben op zowel het ambtsgedeelte als het privatieve gedeelte. Deze afspraken zijn voor de betrokken partijen bindend."
B. Standpunten
1. Standpunt kerkraad in notulen van 27 januari 2026 en begeleidende nota bij rekening 2025
In de notulen van de vergadering van de kerkraad van 27 januari 2026 (dossierstuk 18 - punt 4.1.1. van de notulen) blijft de kerkraad bij haar standpunt omtrent de bijdrage van de inwonende bedienaar van de eredienst, zijnde dat de bewoner enkel een deel van de nutskosten draagt en dat overige onderhoudskosten aan het gebouw en de tuin van de pastorie gedragen worden door de kerkfabriek (/gemeente).
Hierbij verwijst de kerkraad naar een passage uit de afsprakennota die van toepassing was voor de periode 2020-2025:
"B. Huisvesten van de bedienaar van de eredienst / noodzakelijke uitgaven voor de eredienst zelf.
Enkel de uitgaven, die betrekking hebben op het huisvesten van de bedienaar van de eredienst alsmede noodzakelijke uitgaven voor de eredienst zelf (zowel gebruiksgoederen –bv. hosties en wijn– als werken aan gebouwen bestemd voor de eredienst) kunnen betoelaagd worden door de gemeente. Bv. onderhoud van een stuk grond (behorende tot het patrimonium van de kerkfabriek, maar niet bestemd voor de uitvoering van de eredienst) zal niet door de gemeente gefinancierd worden. Dit gegeven moet duidelijk blijken uit de omschrijving van de boekingen en de bijgevoegde facturen."
In de begeleidende nota die werd toegevoegd aan de rekening van 2025, bevestigt de kerkfabriek nogmaals haar standpunt rond de bijdrage van de inwonende deken aan de onderhoudskosten van de pastorij (dossierstuk 8).
2. Standpunt gemeente
De passage uit de afsprakennota waarnaar verwezen wordt in de notulen van de kerkraad van 27 januari 2026 is een verwijzing naar de algemene gemeentelijke verplichtingen zoals bepaald in het Eredienstendecreet van 7 mei 2014:
1. De gemeentebesturen passen de tekorten bij van de exploitatie van de kerkfabrieken en dragen bij in de investeringen in de gebouwen van de eredienst;
2. In de parochies waar er een bedienaar van de eredienst, belast met de eredienst van de parochie, verblijft, stelt de gemeente de bedienaar een pastorie ter beschikking, of, als er geen pastorie is, een woning of een woonstvergoeding.
Deze laatste bepaling houdt echter niet in dat de kerkfabriek/gemeente ook de onderhoudskosten van de woning van de bedienaar ten laste neemt of ten laste moet nemen. De gemeentelijke verplichting beperkt zich enkel tot de huisvesting, hetzij via terbeschikkingstelling van een pastorie/woning, hetzij via een woonstvergoeding. De gebruikelijke onderhoudskosten die met deze huisvesting gepaard gaan vallen niet onder de toepassing van deze verplichting.
De inwonende deken wordt gevraagd om gedeeltelijk bij te dragen bij onderstaande onderhoudskosten aan de pastorij. Dit betreffen kosten die zowel betrekking hebben op het ambtsgedeelte als het woonstgedeelte van de pastorij.
Uit de rekening 2025 blijkt enerzijds dat de facturen, hierboven in het overzicht opgesomd onder het jaar 2025, opnieuw volledig ten laste werden genomen door de kerkfabriek (/gemeente) en dat hiervoor geen bijdrage werd betaald door de inwonende deken.
Uit de rekening 2025 blijkt anderzijds ook dat deze verschuldigde bijdragen (zowel voor 2024 als voor 2025) ook niet opgenomen werden in de verplichte bijlage bij de rekening, zijnde de geactualiseerde inventaris (dossierstuk 2 - punt 5. "Openstaande vorderingen en schulden"). Deze inventaris moet o.a. alle nog openstaande vorderingen bevatten die nog verschuldigd zijn aan de kerkfabriek.
Wat betreft de kosten voor het plaatsen van nieuwe LED-lampen in de pastorij. Deze kost werd gebudgetteerd en toegelicht in de begeleidende nota bij budget 2024 en budgetwijziging 2024 (dossierstukken 19 & 20). In de begeleidende nota is er sprake van het veranderen van alle verlichting naar LED-lampen. Er kan dus geconcludeerd worden dat deze kosten ook het woonstgedeelte betroffen. De kosten voor het woonstgedeelte zijn ten laste van de inwonende deken.
Wat betreft het reinigen van de gordijnen van de pastorij. Uit de factuur is duidelijk op te maken dat deze niet enkel betrekking heeft op de gordijnen van het ambtsgedeelte, maar ook die van het woonstgedeelte. De kosten voor het woonstgedeelte zijn ten laste van de inwonende deken.
Wat betreft het poetsen van de ramen van de pastorij. Op de factuur is sprake van het poetsen van alle ramen van de pastorij. De kosten voor het woonstgedeelte zijn ten laste van de inwonende deken.
Wat betreft het reinigen van de dakgoten van de pastorij. Ook dit betreft een onderhoudskost die betrekking heeft op beide delen van de pastorij (zowel ambtsgedeelte als woonstgedeelte).
Wat betreft het groenonderhoud van de pastorij. Deze tuin is doorgaans niet toegankelijk voor publiek maar enkel voor de kerkraad en de inwonende deken (met uitzondering van openstelling enkele keren per jaar). Deze kost valt gedeeltelijk ten laste van de inwonende deken.
Wat betreft het onderhoud van de brandblussers. Indien deze opgesteld staan in de gemeenschappelijke delen van de pastorij, valt ook deze kost gedeeltelijk ten laste van de inwonende deken.
De dienst Financiën heeft, in kader van het nazicht van de rekening 2024, omtrent deze kosten ook voorafgaandelijk advies ingewonnen bij het Agentschap Binnenlands Bestuur (dossierstuk 21). In dit advies wordt het standpunt gedeeld dat bovenvermelde kosten niet uitsluitend ten laste vallen van de kerkfabriek (/gemeente) en dat de kerkfabriek (/gemeente) enkel de onderhoudskosten voor het ambtsgedeelte moet dragen.
“De KF (en onrechtstreeks de gemeente) moeten dus enkel voor het administratief gedeelte bijdragen bij de exploitatiekosten gerelateerd zijn aan de pastorij, ervan uitgaande dat al datgene wat daar gedaan wordt rechtstreeks of onrechtstreeks bijdraagt tot een vlotte werking van de eredienst. Wat in het private deel gebeurt, in principe niet. Vaak is het zo dat de KF weliswaar de factuur betaalt, maar dat een deel wordt teruggevorderd van de bedienaar van de eredienst.
Het is belangrijk om daar op voorhand met het CKB en alle KF’s goede afspraken rond te maken. Ik verwijs in dat verband naar artikel 33 en artikel 33/1 van het Eredienstendecreet. Daarin wordt ook gesteld dat deze afspraken voor alle partijen bindend zijn. Nu de opmaak van het meerjarenplan 2026-2031 eraan komt, is het een uitgelezen kans om op dergelijke punten de regels nog eens bij te sturen en ‘faire’ verdeelsleutels vast te leggen."
3. Negatief advies bij rekening 2025
Rekening houdende met bovenstaande motivering, wordt er voorgesteld om een negatief advies te verlenen bij de rekening 2025 van de kerkraad Sint-Amandus (Strombeek).
In kader van de nieuwe afsprakennota tussen de gemeente en het centraal kerkbestuur bij het financieel meerjarenplan 2026-2031 van de kerkfabrieken, werd volgende nieuwe verdeelsleutel voor 2026-2031 uitgewerkt voor wat betreft de onderhoudskosten aan de pastorij te Strombeek die niet volledig toewijsbaar zijn aan hetzij het ambtsgedeelte, hetzij het woonstgedeelte van de pastorij:
40% van de onderhoudskosten ten laste van de inwonende bedienaar van de eredienst;
60% van de onderhoudskosten ten laste van de kerkfabriek (/gemeente).
Aangezien er op de gemeenschappelijke facturen voor 2025, zoals eerder opgesomd, geen duidelijke opsplitsing wordt gemaakt van de kosten voor hetzij het woonstgedeelte, hetzij het ambtsgedeelte, wordt er voorgesteld om de bijdrage van de inwonende deken (2025) vast te stellen overeenkomstig de nieuwe verdeelsleutel (zoals uitgewerkt voor 2026-2031) en dus als volgt:
| Factuur | Bedrag ten laste van deken (40%) |
| Poetsen van ramen pastorij | € 661,14 |
| Reinigen dakgoten pastorij | € 72,60 |
| Groenonderhoud tuin pastorij | € 730,84 |
| Onderhoud brandblussers | € 176,92 |
| Totaal | € 1.641,50 |
De voorzitter schorst de vergadering om 20.54 uur voor 10 minuten.
De voorzitter heropent de vergadering om 21.05 uur.
Voor het debat en de argumentatie van de stemmingen, wordt verwezen naar het zittingsverslag.
/
Artikel 1.
Een negatief advies uit te brengen over de jaarrekening 2025, vastgesteld op 26 januari 2026 door de kerkraad Sint-Amandus (Strombeek) en dit ingevolge de motivering zoals uiteengezet in huidig besluit.
Art. 2.
Voor wat betreft de gemeenschappelijke onderhoudskosten aan de pastorij te Strombeek voor 2025, de kerkfabriek te vragen om volgende kosten terug te vorderen bij de inwonende deken en deze ontvangsten in te schrijven bij het eerstvolgende budget of budgetwijziging:
| Factuur | Bedrag ten laste van deken (40%) |
| Poetsen van ramen pastorij | € 661,14 |
| Reinigen van dakgoten pastorij | € 72,60 |
| Groenonderhoud tuin pastorij | € 730,84 |
| Onderhoud brandblussers | € 176,92 |
| Totaal | € 1.641,50 |
Art. 3.
Voor wat betreft gemeenschappelijke kosten aan de pastorij te Strombeek voor 2024, bevestigt de gemeenteraad zijn standpunt van 22 mei 2025 en wordt de kerkfabriek gevraagd deze kosten terug te vorderen bij de inwonende deken alsook om deze ontvangsten in te schrijven bij het eerstvolgende budget of budgetwijziging.
Art. 4.
De dienst Financiën de opdracht te geven een exemplaar van deze beslissing over te maken aan de gouverneur van de provincie Vlaams-Brabant voor goedkeuring.